ΕΣΔΑΚ : Οικιακή Κομποστοποίηση … η Πλέον Προσωπική και Συμμετοχική Διαδικασία στην Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων


Δράσεις πρόληψης

1Κεντρικός στόχος του έργου WASPTool είναι να αναδείξει και να υποστηρίξει δράσεις, που σχετίζονται με την πρόληψη αποβλήτων σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοί­κησης και έχουν ως κοινό παρονομαστή τη συμμετοχή του πολίτη. Δηλαδή, δράσεις που είτε αναχαιτίζουν την παραγωγή αποβλήτων είτε παρατείνουν την «ωφέλι­μη” ζωή των προϊόντων. Χαρακτηριστικά παραδείγμα­τα είναι η οικιακή κομποστοποίηση, η προώθηση της επαναχρησιμοποιούμενης σακούλας για τα ψώνια, η επαναχρησιμοποίηση γυάλινων μπουκαλιών ή η αξι­οποίηση φαρμάκων που δεν είναι πλέον χρήσιμα για αυτούς που τα αγόρασαν, αλλά απαραίτητα για πολλούς άλλους συμπολίτες μας.

Η οικιακή κομποστοποίηση είναι η πλέον συμμετοχική διαδικασία για την πρόληψη των αποβλήτων, αφού για να εφαρμοστεί με επιτυχία, ο πολίτης θα πρέπει:

  • Να διαχωρίζει τα οργανικά απόβλητα της κουζίνας και του κήπου (Διαλογή στην Πηγή)
  • Να διαθέσει ένα μικρό χώρο για την τοποθέτηση ενός κάδου κομποστοποίησης, και
  • Να προσφέρει λίγο χρόνο για τις ενέργειες που απαιτεί η διαδικασία.

Μέσω της οικιακής κομποστοποίησης, ένα μέρος των οργανικών, ζυμώσιμων υπολειμμάτων που παράγει κάθε νοικοκυριό, μπορεί να μετατραπεί σε ένα χρήσι­μο εδαφοβελτιωτικό υλικό, δηλαδή σε κομπόστ.

Η κομποστοποίηση

Κομποστοποιώντας τα οργανικά υπολείμματα της κου­ζίνας και του κήπου:

Περιορίζουμε την ποσότητα των οργανικών απο­βλήτων που καταλήγουν στους Χώρους Υγειονο­μικής Ταφής,Υπολειμμάτων. Η μείωση αυτή έχει περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Από τη μια πλευρά, συνεπάγεται λιγότερα δρομολόγια των οχημάτων αποκομιδής των αποβλήτων (το σύ­στημα αποκομιδής χρεώνεται χονδρικά με το 50% του διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα που εκλύεται στη διαδικασία διαχείρισης αποβλή­των, και το 60 – 75% του κόστους διαχείρισης των Αστικών Στερεών Αποβλήτων). Από την άλλη, πε­ριορίζονται οι εκπομπές αεριών που εντείνουν το Φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Παράγουμε ένα πολύτιμο υλικό, που μας βοηθά να εμπλουτίσουμε το έδαφος σε οργανική ουσία και να βελτιώσουμε την ικανότητά του να «κρατάει» νερό.

Η κομποστοποίηση, δηλαδή η βιολογική αποσύνθεση των οργανικών υλικών, συνιελείται κυρίως από αερό­βιους μικροοργανισμούς. Για να δράσουν και να απο­συνθέσουν τα οργανικά υλικά, οφείλουμε να τους προ­σφέρουμε ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό τους. Με άλλα λόγια, πρέπει να τους εξασφαλίσουμε επάρκεια νερού και οξυγόνου (αέρα), καθώς και την κατάλληλη αναλογία οργανικών υλικών. Πιο αναλυτικά:

Τα υλικά που μπορούμε να προσθέσουμε στον κομποστοποιητή, χωρίζονται σε δυο κατηγορί­ες. Στην πρώτη, περιλαμβάνονται τα υπολείμματα φρούτων και λαχανικών, οι φλοίδες των πατατών, τα τσόφλια των αυγών και τα υπολείμματα τσαγιού και καφέ. Δεν ρίχνουμε ποτέ κρέας, ψάρι. λάδι ή γαλακτοκομικά προϊόντα. Στη δεύτερη κατηγορία, περιλαμβάνονται, τα φυτικά υπολείμματα του κή­που μας (φύλλα, χόρτα, λεπτοί κλαδίσκοι, κλπ), τα οποία όμως θα πρέπει να τεμαχίζονται σε τεμάχια μικρότερα των 10cm.

Η καλύτερη αναλογία μεταξύ των δυο κατηγοριών υλικών είναι 1:1 κατ’ όγκον. Αν όμως έχουμε πε­ρισσότερα φυτικά υπολείμματα, τότε μπορούμε να επιλέξουμε την αναλογία 1:2.

Για να ελέγξουμε αν η υγρασία των υλικών είναι κατάλληλη, σφίγγουμε στη χούφτα μας μια ποσό­τητα υλικού. Θα είναι ιδανικά, αν στάξει 2-3 μόνο σταγόνες νερό και όταν ανοίξουμε το χέρι μας ο βόλος που έχει σχηματιστεί δεν θρυμματίζεται. Στην περίπτωση που τα υλικά μας έχουν περισ­σότερη υγρασία από όση απαιτείται, δηλαδή είναι λασπώδη, μπορούμε να το «διορθώσουμε» αναμι­γνύοντας τα με ένα ξηρό και σχετικά χονδρόκοκ­κο υλικό (πχ ροκανίδι, τεμαχισμένα κλαδιά, ξερά φύλλα). Αν πάλι, είναι πολύ στεγνό, μπορούμε είτε να προσθέσουμε νερό είτε να το αναμείξουμε με ένα πολύ υγρό υλικό.

Η διαδικασία

  1. Επιλέγουμε τη θέση του κομποστοποιητή. Η καλύτερη θέση είναι σε κήπο, σε σχετικά σκιερό μέρος.
  2. Στον πάτο του κομποστοποιητή τοποθετούμε χοντρά ροκανίδια ή λεπτούς κλαδίσκους δένδρων και φύλλα ξερά, σε μια στρώση πάχους περίπου 10cm. Η στρώση αυτή διευκολύνει τον αερισμό των υλικών που θέλουμε να κομποστο- ποιήσουμε, ενώ παράλληλα απορ­ροφά τα υγρά στράγγισης των νω­πών υλικών.
  3.  Προσθέτουμε σταδιακά τα προς κομποστοποίηση υλικά. Η προσθή­κη των προς κομποστοποίηση υλι­κών μπορεί να γίνεται με δυο τρό­πους: είτε σε στρώματα, δηλαδή να προσθέτουμε εναλλάξ ένα στρώμα με πάχος 10cmαπό υπολείμματα φρούτων και λαχανικών και ένα στρώμα, επίσης 10cmπερίπου, από φυτικά ιιπολείμματα, ξηρά, είτε να αναμιγνύουμε κάθε φορά υλικά και από τις δύο κατηγορίες και να τα προσθέτουμε στον κομποστο- ποιητή
  4. Για να διασφαλίσουμε καλό αε­ρισμό, μία φορά κάθε 7 – 14 ημέ­ρες, θα πρέπει να αναμιγνύουμε τα υλικά με την πιρούνα. Αν κατά τη διαδικασία αυτή, διαπιστώσουμε ότι τα υλικά έχουν ξεραθεί, προ­σθέτουμε λίγο νερό με ένα ποτι­στήρι.
  5. Περιοδικά, για να κρίνουμε και την πορεία της κομποστοποίησης, καλό είναι να ελέγχουμε τη θερ­μοκρασία των υλικών που κομπο- στοποιούνται. Η μέτρηση της θερ­μοκρασίας μπορεί να γίνει με ένα μεταλλικό ωρολογιακό θερμόμε­τρο με ράμφος 40-50cm. Όταν η θερμοκρασία του υλικού κυμαίνεται από 45-55°Cκαι πάνω, τότε η κομποστοποίηση προχωρά κανονικά. Κάτω των 45°C πι­θανότατα να χρειάζεται ή έντονος αερισμός (ανάμειξη) του υλικού ή προσθήκη νερού. Για τον έντονο αερισμό ή την προσθήκη νερού κάνουμε τις ακόλουθες εργασίες:

    Αφαιρούμε έναν έναν τους δακτύλιους του κάδου ) Αναμιγνύουμε το υλικό με την πιρούνα. Αν τα υλικά είναι πολύ στεγνά, προσθέτουμε νερό.

    Τοποθετούμε τους δακτύλι­ος και πάλι τον ένα πάνω στον άλλον και μεταφέρουμε χωρίς συμπίεση, το υλικό μέσα στον κομποστοποιητή

  6. Καθώς η κομποστοποίηση εξε­λίσσεται, ο όγκος των υλικών μέσα στον κάδο μειώνεται, με αποτέλε­σμα να ελευθερώνεται ο δακτύ­λιος που βρίσκεται στην κορυφή του κάδου. Τότε. τον αποσπούμε και τον τοποθετούμε δίπλα προε­τοιμάζοντας την επόμενη παρτίδα προς κομποστοποίηση. Πάνω του προσθέτουμε τους επόμενους που θα ελευθερώνονται από την πρώτη παρτίδα.
  7. Η κομποστοποίηση ολοκληρώ­νεται όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους 45°Cκαι δεν ανε­βαίνει μετά από ανάμειξη του υλι­κού. 0 χρόνος που απαιτείται είναι γύρω στους δυο μήνες.
  8. Μετά την ολοκλήρωση της κο­μποστοποίησης το υλικό δεν εί­ναι έτοιμο για να χρησιμοποιηθεί. Πρέπει να ωριμάσει. Έτσι, το τοπο­θετούμε σε ένα σωρό και το σκε­πάζουμε με ένα μαύρο πλαστικό στο οποίο έχουμε ανοίξει μερικές τρύπες. Το αφήνουμε σε αυτήν τη θέση για δυο ακόμη μήνες.
  9. Αφού το κομπόστ ωριμάσει, μπορούμε προαιρετικά να το κο­σκινίσουμε με ψιλό δίχτυ (με «μάτι» 1cm). Το κομπόστ μας μπο- ρεί να χρησιμοποιηθεί ως συστα­τικό σε μίγματα για την ανάπτυξη φυτών σε γλάστρες. Στον κήπο, μπορούμε είτε να το σκορπίσουμε επιφανειακά είτε να το αναμίξουμε με το έδαφος.

Πριν τη χρήση

Δεν ξεχνάμε ότι το κομπόστ είναι:

I Εδαφοβελτιωτικό υλικό και όχι λίπασμα (όπως συχνά λαν­θασμένα αναφέρεται) οπότε υπάρχει περίπτωση να μην κα­λύπτει τις ανάγκες των φυτών σε θρεπτικά στοιχεία, και

I Ένα «ζωντανό» υλικό, πλούσιο σε οργανική ουσία και ωφέλι­μους οργανισμούς, το οποίο αν δεν χρησιμοποιήσουμε με φει­δώ, μπορεί και να «κάψει» τα φυτά μας.

 

 

 

About Αντώνης Παπαδάκης

Υγιεινολόγος- Επόπτης Δημόσιας Υγείας Περιφέρειας Κρήτης Αντιπρόεδρος Δ.Σ Πανελλήνιας Ένωσης Εποπτών Δημόσιας Υγείας
Gallery | This entry was posted in Σκουπίδια. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s