ΑΡΘΡΟ 5 ΓΕΝΙΚΟΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ.


Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται  κατά την διαδικασία της έκδοσης της προβλεπόμενης άδειας λειτουργίας των αναφερόμενων στο άρθρο 3 της παρούσας επιχειρήσεων, εφεξής καλούμενες ως επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών.

Οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών οφείλουν να εγκαθιστούν, να εφαρμόζουν και να διατηρούν  διαδικασίες που  βασίζονται στις 7 αρχές του HACCP, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού 852/2004.

Άρθρο 5 ΕΚ 852/2004 : Ανάλυση κινδύνων και κρίσιμα σημεία ελέγχου :

  1. Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων θεσπίζουν, εφαρμόζουν και διατηρούν πάγια διαδικασία ή διαδικασίες βάσει των αρχών HACCP.
  2. Οι αρχές HACCP που αναφέρονται στην παράγραφο 1 είναι:

1) να εντοπίζονται οι τυχόν πηγές κινδύνου οι οποίες πρέπει να προ­ληφθούν, να εξαλειφθούν ή να μειωθούν σε αποδεκτά επίπεδα·

2) να εντοπίζονται τα κρίσιμα σημεία ελέγχου στο ή στα στάδια στα οποία ο έλεγχος είναι ουσιαστικής σημασίας για την πρόληψη ή την εξάλειψη μιας πηγής κινδύνου ή τη μείωσή της σε αποδεκτά επίπεδα·

3) να καθορίζονται κρίσιμα όρια στα κρίσιμα σημεία ελέγχου, με τα οποία χωρίζεται το αποδεκτό από το μη αποδεκτό όσον αφορά την πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση των εντοπιζόμενων πηγών κινδύνου·

4) να καθορίζονται και να εφαρμόζονται αποτελεσματικές διαδικασίες παρακολούθησης στα κρίσιμα σημεία ελέγχου·

5) να καθορίζονται τα διορθωτικά μέτρα όταν διαπιστώνεται κατά την παρακολούθηση ότι ένα κρίσιμο σημείο ελέγχου δεν βρίσκεται υπό έλεγχο·

6) να καθορίζονται διαδικασίες, οι οποίες διεξάγονται τακτικά, για να επαληθεύεται ότι τα μέτρα που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως ε) λειτουργούν αποτελεσματικά,

Και 7) να καταρτίζονται έγγραφα και φάκελοι ανάλογα με τη φύση και το μέγεθος της επιχείρησης τροφίμων, ώστε να αποδεικνύεται η ουσια­στική εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως στ).

Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων αναθεωρούν τη διαδικασία και προβαίνουν στις απαραίτητες τροποποιήσεις της, κάθε φορά που πραγ­ματοποιούνται αλλαγές στο προϊόν, τη μέθοδο, ή σε οποιοδήποτε στά­διο.

3.Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται μόνο στους υπευθύνους επιχειρή­σεων τροφίμων οι οποίοι εκτελούν οιοδήποτε στάδιο της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής των τροφίμων μετά την πρωτογενή παρα­γωγή και τις συναφείς εργασίες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.

4.Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων:

α) αποδεικνύουν στην αρμόδια αρχή ότι συμμορφούνται προς την παράγραφο 1, κατά τον τρόπο που απαιτεί η αρμόδια αρχή, λαμβά­νοντας υπόψη τη φύση και το μέγεθος της επιχείρησης τροφίμων·

β) εξασφαλίζουν ότι τα έγγραφα που περιγράφουν τις διαδικασίες που καταρτίζονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο είναι ενημερωμένα ανά πάσα στιγμή·

γ) διατηρούν τα λοιπά έγγραφα και φακέλους επί κατάλληλο χρονικό διάστημα.

5. Οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου μπορούν να θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 14 παράγραφος 2. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν να διευκολύνουν την εφαρ­μογή του παρόντος άρθρου από ορισμένους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων, προβλέποντας ιδίως τη χρησιμοποίηση διαδικασιών που εκτίθενται σε οδηγούς για την εφαρμογή των αρχών HACCP, με σκοπό τη συμμόρφωση προς την παράγραφο 1. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν επί­σης να διευκρινίζουν την περίοδο κατά την οποία οι υπεύθυνοι επιχει­ρήσεων τροφίμων πρέπει να διατηρούν τα έγγραφα και τους φακέλους σύμφωνα με την παράγραφο 4 στοιχείο γ).

Οι μικρές επιχειρήσεις ανάλογα με τη φύση, το μέγεθος της παραγωγής  και τη δυναμικότητα  της επιχείρησης μπορούν να εφαρμόζουν τις αρχές του HACCP με την απαιτούμενη ευελιξία   όπως προβλέπεται  στο άρθρο 5 παρ 5 του Καν 852/2004.

Οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών είναι υποχρεωμένοι να εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις τους πληρούν τις σχετικές απαιτήσεις υγιεινής όπως καθορίζονται στον Ε.Κ 852/2004, σε όλα τα στάδια παρασκευής, μεταποίησης, συσκευασίας, αποθήκευσης, μεταφοράς, διανομής, διακίνησης και προσφοράς προς πώληση ή διάθεσης αυτών με ή και ταυτόχρονη παροχή υπηρεσιών.

Οι ως άνω υπεύθυνοι θα πρέπει να διασφαλίζουν την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων που παράγουν ή διαχειρίζονται. Οι απαιτήσεις υγιεινής έχουν σχέση με τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, τον εξοπλισμό που χρησιμοποιεί, την υγιεινή και την εκπαίδευση του προσωπικού, τα προγράμματα καθαρισμού – απολύμανσης και απεντόμωσης – μυοκτονίας αλλά και με τις διαδικασίες που ακολουθεί η επιχείρηση ανάλογα με τη φύση και το μέγεθος της δραστηριότητάς της.

Η τήρηση των  προαπαιτούμενων προγραμμάτων που αφορούν την υποδομή, τον εξοπλισμό, την τήρηση των αρχείων καθαρισμού και απολύμανσης, εντομοκτονίας- μυοκτονίας, προσωπικού, θερμοκρασιών και ιχνηλασιμότητας (προμηθευτές), αποτελεί την προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή του συστήματος αυτοελέγχου.

Οι κατωτέρω οριζόμενες απαιτήσεις υγιεινής ισχύουν ανάλογα με τις δραστηριότητες που δηλώνονται από την επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 3 της παρούσας και σύμφωνα με τα οριζόμενα από τον Ε.Κ 852/2004.

ΟΙΚΗΜΑ

Το οίκημα στο οποίο στεγάζεται η επιχείρηση τροφίμων και ποτών θα πληροί τις διατάξεις του εκάστοτε ισχύοντα Οικοδομικού Κανονισμού. Σε περιπτώσεις κτιρίων που βρίσκονται σε χώρους εκτός αρμοδιότητας της πολεοδομικής υπηρεσίας (κτίρια εντός μοναστηριών, σε αρχαιολογικούς χώρους, σε σχολικά κτίρια, σε μετασκευασμένα οχήματα, σε πλωτά ναυπηγήματα, κ. λ. π. ), επιτρέπεται  η λειτουργία επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών, εφόσον διαθέτουν σχετική έγκριση της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας στην αρμοδιότητα της οποίας εμπίπτουν. Κτίρια εντός παραδοσιακών οικισμών τηρούν τους ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις των πολεοδομικών διατάξεων, στις οποίες υπάγονται.

Επιτρέπεται η ίδρυση σε ισόγειους ή άλλους χώρους πολυκατοικιών και γενικά οικημάτων, στα οποία στεγάζονται κατοικίες, ορισμένων ειδών επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών, εφόσον  η εγκατάσταση στους χώρους τούτους δεν απαγορεύεται από τον Κανονισμό της πολυκατοικίας ή, εν ελλείψει κανονισμού, με υπεύθυνη δήλωση του διαχειριστή της πολυκατοικίας για τη σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας των ιδιοκτητών, των στεγαζόμενων στο ίδιο κτίριο κατοικιών.

ΧΩΡΟΙ

Κάθε επιχείρηση τροφίμων και ποτών θα πρέπει να διαθέτει τους χώρους που απαιτεί η δραστηριότητα που ασκεί.

ΔΑΠΕΔΑ, ΤΟΙΧΟΙ, ΟΡΟΦΕΣ, ΘΥΡΕΣ, ΠΑΡΑΘΥΡΑ

Οι επιφάνειες των δαπέδων, των τοίχων , των οροφών, των θυρών  και των παραθύρων πρέπει να είναι καλής κατασκευής, να διατηρούνται σε καλή κατάσταση, να μπορούν να καθαρίζονται και, όταν είναι αναγκαίο, να απολυμαίνονται εύκολα.

Όταν από τη δραστηριότητα απαιτείται υγρός καθαρισμός και απολύμανση επιφανειών τοίχων αυτές να είναι στεγανές, μη απορροφητικές και από μη τοξικά υλικά, ώστε να μπορούν να καθαρίζονται επαρκώς.

Οι οροφές (ή, εάν δεν υπάρχουν οροφές, η εσωτερική επιφάνεια της στέγης) και ότι είναι στερεωμένο σ’ αυτές πρέπει να είναι σχεδιασμένες και κατασκευασμένες έτσι, ώστε να μη συσσωρεύονται ρύποι και να περιορίζεται η συμπύκνωση υδρατμών, η ανάπτυξη ανεπιθύμητης μούχλας και η πτώση σωματιδίων.

Τα παράθυρα και τα άλλα ανοίγματα πρέπει να κατασκευάζονται κατά τρόπο που να αποφεύγεται η συσσώρευση ρύπων. Εκείνα τα οποία μπορούν να ανοίγουν προς το ύπαιθρο, όταν είναι αναγκαίο, να είναι εφοδιασμένα με

κατάλληλο προστατευτικό πλέγμα για προστασία από τα έντομα, τα οποία να μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα για να καθαριστούν. Όταν το άνοιγμα των παραθύρων μπορεί να προκαλέσει μόλυνση, τα παράθυρα πρέπει να παραμένουν κλειστά και σφραγισμένα κατά τη διάρκεια της παραγωγής.

ΥΔΡΕΥΣΗ

Στις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών πρέπει να υπάρχει επαρκής παροχή  νερού κατάλληλου για ανθρώπινη κατανάλωση, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία .

Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται μη πόσιμο νερό π.χ για πυροσβεστική χρήση, παραγωγή ατμού, ψύξη, κ.λ.π., πρέπει να κυκλοφορεί σε ξεχωριστό δίκτυο με σχετική ένδειξη.

Ο πάγος που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα πρέπει να παράγεται από  νερό για ανθρώπινη κατανάλωση, πρέπει δε να παρασκευάζεται, να διακινείται  και να αποθηκεύεται υπό συνθήκες που να τον προφυλάσσουν από οποιανδήποτε μόλυνση.

Ο ατμός  που χρησιμοποιείται σε άμεση επαφή με τρόφιμα πρέπει να είναι απαλλαγμένος από κάθε ουσία που παρουσιάζει κίνδυνο για την υγεία ή ενδέχεται να μολύνει τα τρόφιμα.

Όταν τα τρόφιμα υποβάλλονται σε θερμική επεξεργασία μέσα σε ερμητικά σφραγισμένα δοχεία πρέπει να εξασφαλίζεται  ότι το νερό που χρησιμοποιείται για την ψύξη των δοχείων μετά την θερμική επεξεργασία δεν αποτελεί πηγή μόλυνσης των τροφίμων.

 ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ –  ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ.

Οι εγκαταστάσεις αποχέτευσης των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών πρέπει να είναι κατάλληλες για το σκοπό που προορίζονται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες Πολεοδομικές Διατάξεις. Πρέπει να σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται κατά τρόπο που να αποκλείεται ο κίνδυνος μόλυνσης των τροφίμων.

Η σύνδεση  με το αποχετευτικό δίκτυο, όπου υπάρχει, είναι υποχρεωτική.

Στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών θα πρέπει να υπάρχει επαρκής αριθμός κατάλληλων δοχείων  απορριμμάτων που θα πληρούν τους υγειονομικούς όρους, θα φέρουν ποδοκίνητο κάλυμμα, ώστε να αποκλείεται η είσοδος σε αυτά εντόμων και τρωκτικών ή άλλων ζώων (σκύλοι, γάτες) και να διατηρούνται σε καλή κατάσταση και καθαρά.

Τα δοχεία απορριμμάτων θα αδειάζονται και θα καθαρίζονται σύμφωνα με το πρόγραμμα καθαρισμού – απολύμανσης που τηρεί η επιχείρηση στο αντίστοιχο αρχείο.

Στην περίπτωση που τα απορρίμματα βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα στους χώρους αποθήκευσης και δεν απομακρύνονται έγκαιρα να αποθηκεύονται σε ψυχομένους θαλάμους, οι οποίοι θα βρίσκονται εξωτερικά της επιχείρησης και θα μπορούν να καθαρίζονται εύκολα.

Τα υγρά απόβλητα πρέπει να απομακρύνονται με υγιεινό και περιβαλλοντικά αποδεκτό τρόπο, σύμφωνα με τη σχετική ισχύουσα  εθνική & κοινοτική νομοθεσία, και δεν πρέπει να αποτελούν πηγή μόλυνσης, άμεσα ή έμμεσα.

Οι επιχειρήσεις μαζικής εστίασης οφείλουν να διαχωρίζουν τα χρησιμοποιημένα μαγειρικά λίπη και έλαια προτού εισέλθουν στο δίκτυο αποχέτευσης και να τα συλλέγουν προς αξιοποίηση ή διάθεση σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Εθνική και Κοινοτική Νομοθεσία όπως κάθε φορά ισχύουν. Οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να εγκαθιστούν και να λειτουργούν κατάλληλους λιποσυλλέκτες  ώστε όσα λίπη και έλαια δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν στη πηγή τους να παγιδεύονται σε αυτούς. Επίσης πρέπει να τηρούν αρχείο με τις συμβάσεις τους με τις εγκεκριμένες επιχειρήσεις για την αποκομιδή των λιπών και ελαίων καθώς και τα σχετικά παραστατικά.

Στα πλαίσια της ισχύουσας νομοθεσίας ο παραγωγός/διαχειριστής συσκευασιών – άλλων προϊόντων  πρέπει να οργανώνει την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων ή συστατικών στοιχείων της επιχείρησής του καθώς και τις εργασίες διαχείρισης των αποβλήτων (δηλαδή συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση, ανάκτηση) με την συμμετοχή του  σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης.

ΦΩΤΙΣΜΟΣ- ΑΕΡΙΣΜΟΣ.

Στις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών θα υπάρχουν κατάλληλα και επαρκή μέσα φυσικού ή τεχνητού αερισμού-φωτισμού σε όλους τους χώρους της επιχείρησης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Αν δεν είναι δυνατή η εξασφάλιση πλήρους φυσικού αερισμού καθόλη τη διάρκεια της λειτουργίας της επιχείρησης τροφίμων και ποτών, θα υπάρχει απαραίτητα ειδική εγκατάσταση τεχνικού αερισμού ικανή να ανανεώνει τον αέρα πλήρως και συνεχώς.

ΑΠΑΓΩΓΗ ΚΑΠΝΩΝ- ΑΕΡΙΩΝ ΚΑΥΣΕΩΣ .

Η απαγωγή των καπνών, της αιθάλης και των αερίων καύσεως της καύσιμης ύλης, καθώς και των αερίων και οσμών, που παράγονται κατά την παρασκευή φαγητών, το ψήσιμο κρέατος κλπ., θα γίνεται πλήρως με ειδικό απορροφητικό σύστημα, ώστε να μη διαχέονται στο περιβάλλον και να μην ενοχλούνται οι πελάτες, οι εργαζόμενοι και οι περίοικοι.

Η χοάνη του ανωτέρω απαγωγικού συστήματος θα βρίσκεται πάνω από την εστία πυρός και θα είναι επαρκών διαστάσεων, ώστε να καλύπτεται όλη η επιφάνεια της εστίας. Τοαπαγωγικό σύστημα θα πρέπει να συντηρείται και να καθαρίζεται ανελλιπώς ώστε να εξασφαλίζεται η ικανοποιητική λειτουργία του και να αποτρέπονται κίνδυνοι επιμόλυνσης των τροφίμων.

Στις περιπτώσεις αυτές η επιχείρηση θα πρέπει να διαθέτει αποδεικτικό συντήρησης και καθαρισμού του συστήματος.

Η απαγωγή των αερίων καύσεως της καύσιμης ύλης, του καπνού κλπ. θα γίνεται μέσω της κεντρικής καπνοδόχου του κτιρίου, άλλως, αν αυτό δεν είναι δυνατό, θα τοποθετούνται  εξωτερικοί απαγωγοί σωλήνες, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την ισχύουσα  Πολεοδομική Νομοθεσία, οι οποίοι θα φθάνουν πάνω από την στέγη του κτιρίου, στο οποίο στεγάζεται το κατάστημα ή εργαστήριο, και σε ύψος 0,50 μ. ψηλότερα από αυτήν ή, αν υπάρχει ψηλότερο γειτονικό κτίριο, από τη στέγη του γειτονικού τούτου κτιρίου, ώστε να μην ενοχλούνται οι περίοικοι γενικά.

Στις περιπτώσεις που παρόλα αυτά δημιουργούνται οχλήσεις στους περίοικους η επιχείρηση θα πρέπει να λαμβάνει όλα τα προβλεπόμενα τεχνικά μέτρα( φίλτρα, κ.λπ.) ώστε να διασφαλίζεται η αποφυγή οχλήσεων στους περίοικους. Στις επιχειρήσεις τις οποίες χρησιμοποιούνται ηλεκτρικές εστίες ή ηλεκτρικοί κλίβανοι, ή ως καύσιμη ύλη  χρησιμοποιείται υγραέριο , αντί του ανωτέρω απαγωγικού συστήματος μπορεί να επιτραπεί η εγκαταστάτη  ειδικού συστήματος φίλτρων  κατάλληλων για την εξουδετέρωση των αερίων οσμών κ.λπ.  και το οποίο να συντηρείται ανελλιπώς για να εξασφαλίζεται η κανονική λειτουργία του και το επιθυμητό αποτέλεσμα της όλης εγκατάστασης.

Το είδος των φίλτρων και του όλου εν γένει συστήματος θα πρέπει να έχει  σχεδιαστεί  και μελετηθεί από υπεύθυνο μηχανικό και θα πρέπει επίσης να συντηρείται  τακτικά, ώστε να εξασφαλίζεται η κανονική λειτουργία και το επιθυμητό αποτέλεσμα.

ΑΠΟΔΥΤΗΡΙΑ- ΑΠΟΧΩΡΗΤΗΡΙΑ.

Στις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών θα υπάρχουν κατάλληλα αποδυτήρια προσωπικού ανάλογα με τα απασχολούμενα  στην επιχείρηση άτομα,  όπου θα υπάρχει ξεχωριστό ερμάριο για κάθε εργαζόμενο.

Για περισσότερους από πέντε εργαζόμενους κατά βάρδια απαιτείται η ύπαρξη διαφορετικών κατά φύλο αποδυτηρίων σε κατάλληλα απομονωμένο και διαμορφωμένο χώρο.

Θα υπάρχουν επαρκή και κατάλληλα αποχωρητήρια με προθάλαμο και υδραυλική εγκατάσταση, συνδεδεμένη με κατάλληλο αποχετευτικό σύστημα.

Θα υπάρχει επαρκής αριθμός νιπτήρων, με υγειονομικά αποδεκτούς μηχανισμούς στους προθαλάμους των αποχωρητηρίων και εφοδιασμένους με τα απαραίτητα για το πλύσιμο και το στέγνωμα των χεριών μέσα.

Από την υποχρέωση να διαθέτουν αποχωρητήρια απαλλάσσονται:

α. Οι μικρές επιχειρήσεις , που λειτουργούν σε μέγαρα, απασχολούν μέχρι τρία άτομα προσωπικό και εξυπηρετούν το προσωπικό των γραφείων και καταστημάτων, που στεγάζονται σ’ αυτά, εφόσον δεν διαθέτουν τραπέζια και καθίσματα για την παραμονή των πελατών και υπάρχουν δυνατότητες εξυπηρετήσεως του προσωπικού τους σε αποχωρητήρια του μεγάρου.

β. Οι επιχειρήσεις των Δημοτικών ή Κοινοτικών Αγορών ή παρόμοιων συγκροτημάτων, το προσωπικό και οι πελάτες των οποίων θα εξυπηρετούνται στα κοινόχρηστα αποχωρητήρια, που έχει υποχρέωση να κατασκευάσει ο φορέας, που νέμεται το συγκρότημα των καταστημάτων τούτων.

γ. Οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν καθήμενους πελάτες, δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη αποχωρητηρίου προσωπικού, αν απασχολούνται σ’ αυτά λιγότερα από 5 (πέντε) άτομα. Σε τέτοιες περιπτώσεις το προσωπικό θα χρησιμοποιεί τα αποχωρητήρια των πελατών.

δ. Επιχειρήσεις ενταγμένες σε συγκροτήματα (εμπορικά κέντρα, συγκροτήματα ομοειδών δραστηριοτήτων, ή άλλες μορφές πολλαπλής εγκατάστασης ) που παρέχουν γενικές διευκολύνσεις και βοηθητικούς  χώρους (αποχωρητήρια κ.λπ.), εφόσον υπάρχει σχετική σύμφωνη γνώμη από τον εκπροσωπούντα το συγκρότημα, και οι χώροι αυτοί επαρκούν για το εξυπηρετούμενο κοινό και προσωπικό .

Γενικά, όλοι οι χώροι των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα είναι κατασκευασμένοι σύμφωνα με τις ισχύουσες Διατάξεις.

Οι εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα είναι κατάλληλα διαμορφωμένες.

Γενικά, όλοι οι χώροι των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα φωτίζονται και θα αερίζονται επαρκώς, είτε φυσικώς, είτε τεχνητώς. Για τον τεχνητό αερισμό θα τοποθετείται υποχρεωτικά κατάλληλη εγκατάσταση αερισμού (απαγωγός σωλήνας επαρκούς διαμέτρου με εξαεριστήρα).

Τα παράθυρα θα καλύπτονται μόνιμα με κατάλληλο προστατευτικό πλέγμα για να εμποδίζεται η είσοδος βλαβερών εντόμων.

Οι επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, πρέπει να διαθέτουν και αποχωρητήρια για ΑΜΕΑ σύμφωνα με την ισχύουσα Πολεοδομική Νομοθεσία όπου αυτό προβλέπεται .

Ο αριθμός αποχωρητηρίων θα πρέπει να είναι επαρκής και να ανταποκρίνεται τόσο στη δυναμικότητα της επιχείρησης, όσο και στον αριθμό των απασχολούμενων ατόμων σ’ αυτήν.

Εγκύκλιος 2 Αριθ.Πρωτ.Υ1γ/Γ.Π/οικ.4476

Αποχωρητήρια

Γενικά, όλοι οι χώροι των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα είναι κατασκευασμένοι σύμφωνα με το άρθρο 4 της ανωτέρω σχετικής (6) Υγειονομικής Διάταξης.

Ο προθάλαμος  μπορεί να είναι κοινός κατά την κρίση του επιχειρηματία, αλλά θα υπάρχει επαρκής αριθμός νιπτήρων, τουλάχιστον ανάλογος του αριθμού αποχωρητηρίων.

Οι επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, πρέπει να διαθέτουν και αποχωρητήρια για ΑΜΕΑ σύμφωνα με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (αρ 26) όπου αυτό προβλέπεται .

 

Ν. 4067 ΦΕΚ 79 Α’/09.04.2012 Άρθρο 26 Ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων

1. Στους χώρους όλων των νέων κτιρίων εκτός των κτιρίων με χρήση κατοικίας, για τα οποία η άδεια δόμησης εκδίδεται μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, επιβάλλεται να εξασφαλίζεται η οριζόντια και κατακόρυφη αυτόνομη και ασφαλής προσπέλαση από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα και η εξυπηρέτηση αυτών σε όλους τους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους των κτιρίων σύμφωνα με τις Οδηγίες Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Σχεδιάζοντας για Όλους», όπως αυτές τροποποιούνται και ισχύουν κάθε φορά. Στα κτίρια αυτά επιβάλλεται επίσης η πρόβλεψη προσβάσιμων σε άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων χώρων υγιεινής σε ποσοστό 5% των συνολικών χώρων υγιεινής για χρήση κοινού ή σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον ένας ανά συγκρότημα χώρων υγιεινής, ο οποίος μπορεί να έχει μικτή χρήση (ανδρών/γυναικών). Οι παραπάνω προσβάσιμοι χώροι υγιεινής θα συνυπολογίζονται στον αριθμό χώρων υγιεινής που επιβάλλεται ανά χρήση από άλλες διατάξεις. Εφόσον τα παραπάνω κτίρια διαθέτουν χώρους στάθμευσης τότε ποσοστό 5% αυτών ή τουλάχιστον ένας θα διαμορφώνεται κατάλληλα για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων.

Ειδικά για τα κτίρια με χρήση κατοικίας επιβάλλεται να εξασφαλίζεται η αυτόνομη και ασφαλής οριζόντια και κατακόρυφη προσπέλαση από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα σε όλους τους εξωτερικούς και εσωτερικούς κοινόχρηστους χώρους των κτιρίων κατοικίας, καθώς επίσης και η διασφάλιση συνθηκών εύκολης μετατρεψιμότητας των κατοικιών σε κατοικίες μελλοντικών χρηστών με αναπηρία/εμποδιζόμενων ατόμων, χωρίς να θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου.

2.Η δυνατότητα αυτόνομης και ασφαλούς προσπέλασης όλων των κτιρίων από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα και η εξυπηρέτηση αυτών εξασφαλίζεται με προσβάσιμες οριζόντιες και κατακόρυφες οδεύσεις που αρχίζουν από τη στάθμη του πεζοδρομίου και φτάνουν μέχρι την πόρτα του ανελκυστήρα και τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους των κτιρίων αυτών και αποτελούνται από στοιχεία κατάλληλων προδιαγραφών, όπως ράμπες, αναβατόρια, ανελκυστήρες, με την πρόβλεψη προστατευμένων προσβάσιμων χώρων αναμονής σε περίπτωση έκτακτων αναγκών σε κάθε όροφο σε αναλογία ένας χώρος με μία θέση αμαξιδίου, όταν ο πληθυσμός του ορόφου είναι μικρότερος από 200 άτομα, ή 1 χώρος με δύο θέσεις αμαξιδίου όταν ο πληθυσμός του ορόφου είναι μεγαλύτερος από 200 άτομα.

3.Οι κοινής χρήσης υπαίθριοι χώροι των οικοπέδων, στα οποία κατασκευάζονται τα κτίρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1, επιβάλλεται να διαμορφώνονται κατάλληλα, εφόσον το επιτρέπει η μορφολογία του εδάφους ώστε να χρησιμοποιούνται και από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα.

4.Στα υφιστάμενα πριν από την ισχύ του παρόντος νόμου κτίρια που στεγάζονται υπηρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, κοινωφελείς οργανισμοί, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας ή έχουν χρήσεις συνάθροισης κοινού (χώροι συνεδρίων, εκθέσεων, μουσείων, συναυλιών, αθλητικών ή πολιτιστικών συγκεντρώσεων, ναοί, θέατρα/ κινηματογράφοι, εστιατόρια/ ζαχαροπλαστεία/ καφενεία/ κέντρα διασκέδασης, αίθουσες πολλαπλών χρήσεων, αίθουσες αναμονής επιβατών, τράπεζες/ ανταλλακτήρια κ.λπ.), προσωρινής διαμονής, εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, δικαιοσύνης και σωφρονισμού, γραφείων και εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας, καθώς επίσης και στους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων και πρατηρίων καυσίμων επιβάλλεται να γίνουν οι απαραίτητες διαμορφώσεις, ώστε οι λειτουργικοί χώροι τους να είναι προσπελάσιμοι από άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα.

Οι διαμορφώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο αυτή γίνονται σύμφωνα με τις Οδηγίες Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, που αναφέρονται στην παραπάνω παράγραφο 1 και θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το 2020, με την προϋπόθεση ότι δεν θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου, άλλως τα κτίρια θα θεωρούνται αυθαίρετα.

Ειδικά για την περίπτωση των υφιστάμενων κτιρίων που μνημονεύονται στην παρούσα παράγραφο επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η πρόβλεψη ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου που προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ.ΕΝ 81.70 «Κανόνες ασφάλειας για την κατασκευή και την εγκατάσταση ανελκυστήρων

– Ειδικές εφαρμογές για ανελκυστήρες επιβατών και αγαθών – Μέρος 70: Προσιτότητα σε ανελκυστήρες ατόμων περιλαμβανομένων και ατόμων με ειδικές ανάγκες» για ένα χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου και ενός τουλάχιστον προσβάσιμου σε άτομα με αναπηρία ή εμποδιζόμενα άτομα χώρου υγιεινής με κοινή χρήση ανδρών/γυναικών.

Υφιστάμενα κτίρια με χρήσεις εμπορίου και γραφείων, εκτός των κτιρίων που στεγάζουν γραφεία υπηρεσιών του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου φορέα, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας, καθώς επίσης και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος με ανάπτυγμα τραπεζοκαθισμάτων στον εσωτερικό ή εξωτερικό χώρο, με μικτό εμβαδόν μικρότερο από 100 τ.μ. μπορούν να εξαιρεθούν μόνο από την υποχρέωση δημιουργίας προσβάσιμων χώρων υγιεινής για το κοινό, εφόσον αυτό προκαλεί δυσανάλογη επιβάρυνση στους ιδιοκτήτες τους.

Ειδικότερα θέματα που αφορούν στην προσαρμογή των παραπάνω κτιρίων μπορούν να ρυθμιστούν με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού.

5.Από τις διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων εξαιρούνται τα κτίρια που έχουν μοναδική πρόσβαση σε δρόμο με βαθμίδες ή βρίσκονται σε οικόπεδα στα οποία η ελάχιστη διαφορά στάθμης του φυσικού εδάφους στην οικοδομική γραμμή από την επιφάνεια του πεζοδρομίου είναι μεγαλύτερη από 2,50 μ.. Επίσης εξαιρούνται από την υποχρέωση διαμόρφωσης πρόσβασης στους πάνω από το ισόγειο ορόφους ή τους εσωτερικούς εξώστες ή αναβαθμούς τα κτίρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1, εφόσον:

α) το εμβαδόν των εσωτερικών εξωστών ή αναβαθμών αποτελεί ποσοστό μέχρι 50% του εμβαδού της κυρίως αίθουσας και όχι περισσότερο των 100 τ.μ. και η χρήση του είναι ίδια με αυτή της κυρίως αίθουσας ή οι εσωτερικοί εξώστες ή αναβαθμοί έχουν βοηθητική χρήση,

β) το συνολικό μικτό εμβαδόν των πάνω από το ισόγειο ορόφων είναι μικρότερο των 200 τ.μ. και

γ) το μικτό εμβαδόν κάθε ορόφου είναι μικρότερο των 70 τ.μ.. Οι εξαιρέσεις που αναφέρονται στις περιπτώσεις β΄ και γ΄ της παραγράφου αυτής δεν ισχύουν, αν η χρήση του κτιρίου είναι η μοναδική στον οικισμό και ταυτόχρονα στους πάνω από το ισόγειο ορόφους υπάρχουν χρήσεις για εξυπηρέτηση κοινού διαφορετικές από αυτές που υπάρχουν στον ισόγειο όροφο.

6. Κατά τη διαμόρφωση ή ανακατασκευή των κοινόχρηστων χώρων των οικισμών (όπως ιδίως χώρων που προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών, όπως των πλατειών/ πεζοδρόμων/ πεζοδρομίων/ νησίδων, χώρων πρασίνου/ άλσεων, στάσεων/αποβαθρών κ.λπ.) εφόσον το επιτρέπει η μορφολογία του εδάφους, επιβάλλεται να εξασφαλίζεται η δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων με οδεύσεις πεζών/ οδεύσεις τυφλών/ κεκλιμένα επίπεδα (ράμπες) χωρίς αναβαθμούς με κλίση μέχρι 5% / προσβάσιμα μηχανικά μέσα κάλυψης υψομετρικών διαφορών, κατάλληλη τοποθέτηση αστικού εξοπλισμού, όπως στεγάστρων, καθιστικών, στύλων φωτισμού, κάδων απορριμμάτων, σήμανσης κ.λπ., καθώς και να διαμορφώνεται ποσοστό 5% των χώρων στάθμευσης ή τουλάχιστον ένας για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων, σύμφωνα με τις Οδηγίες, πρότυπα και κανονισμούς που αναφέρονται στην παραπάνω παράγραφο 1.

Σε πεζοδρόμια και σε πεζοδρόμους και λοιπούς κοινόχρηστους χώρους του μη βασικού δικτύου πεζοδρόμων, εφόσον η μορφολογία του εδάφους δεν επιτρέπει τη δυνατότητα δημιουργίας πλήρως προσβάσιμων χώρων κίνησης για άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο, εξασφαλίζεται πάντοτε η προσβασιμότητα για τις λοιπές κατηγορίες χρηστών.

7.Στην περίπτωση ανάγκης γνωμοδότησης επί ειδικών θεμάτων προσβασιμότητας που προκύπτουν κατά την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων, τα αρμόδια γνωμοδοτικά / ελεγκτικά όργανα, όπως ΥΔΟΜ, Ελεγκτές Δόμησης, Συμβούλια Αρχιτεκτονικής μπορούν να προσφύγουν στην «Επιτροπή Προσβασιμότητας», που συνιστάται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και εδρεύει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Η Επιτροπή αυτή θα μπορεί να εισηγηθεί στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και ειδικές ρυθμίσεις που αφορούν στην προσβασιμότητα. Με την παραπάνω απόφαση καθορίζονται οι φορείς που θα εκπροσωπούνται σε αυτήν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οπωσδήποτε εκπρόσωποι της Εθνικής Συνομοσπονδίας των Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), οι ιδιότητες των μελών, ο τρόπος συγκρότησης και λειτουργίας της και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

8.Οι ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων που προβλέπονται στο παρόν άρθρο, αφορούν στη σύνταξη, παρουσίαση της μελέτης προσβασιμότητας, όπως αυτή ορίζεται στο ν. 4030/2011 (Α΄ 249) άρθρο 3 παρ. 2β και άρθρο 9 παρ. 6 και στο προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κατ’ εξουσιοδότηση του παραπάνω νόμου. Ομοίως κατ’ εξουσιοδότηση του παραπάνω νόμου πραγματοποιείται ο έλεγχος των έργων και εργασιών δόμησης που ορίζεται στο άρθρο 4 της υ.α. οικ. 9875/2012 (Β΄469).

Ο αριθμός αποχωρητηρίων καθορίζεται ανάλογα  με τον  αριθμό των καθήμενων πελατών, που είναι δυνατόν να εξυπηρετηθούν στην επιχείρηση (δυναμικότητα) ή των απασχολουμένων στην επιχείρηση κατά την κρίση της υγειονομικής υπηρεσίας με γνώμονα την εξυπηρέτηση όλων των πελατών, τον μη συγχρωτισμό και τη δυνατότητα εύκολου καθαρισμού και απολύμανσης σύμφωνα με το πρόγραμμα.

Για ενιαία αντιμετώπιση του θέματος από όλες τις υγειονομικές υπηρεσίες της Χώρας, του  αριθμού των αποχωρητηρίων, σε συνάρτηση με τα εξυπηρετούμενα άτομα της επιχείρησης, και βάσει της μέχρι τώρα εμπειρίας από την εφαρμογή προηγουμένων Διατάξεων, προτείνεται:

Αριθμός εξυπηρετουμένων ατόμων Απαραίτητος αριθμός αποχωρητηρίων

Μέχρι 40

1 αποχωρητήριο (ανδρών και γυναικών)

Από 41 μέχρι 120

2 αποχωρητήρια (1 ανδρ. και 1. γυναικ.)

Από 121 μέχρι 250

4 αποχωρητήρια (2 ανδρ. και 2 γυναικ.)

Από 251 μέχρι 500

6 αποχωρητήρια (3 ανδρ. και 3 γυναικ.)

Από 501 και πάνω για κάθε μια επί πλέον 500/άδα, ή μέρος αυτής, ατόμων δύο αποχωρητήρια επί πλέον των απαιτουμένων για τα 500 άτομα. Ως μέρος της 500/άδας ατόμων θα θεωρείται ο αριθμός ατόμων μεταξύ 100 και 500.

Αν τα αποχωρητήρια ανδρών υπερβαίνουν τα δύο, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί, κατά την κρίση της, να επιτρέψει την αντικατάσταση κατά το ένα τρίτο αυτών με ουρητήρια υγιεινού τύπου.

Τα αποχωρητήρια του προσωπικού θα είναι ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων ατόμων κατά βάρδια. Προτείνεται:

Από  5 – 15 άτομα    1 αποχωρητήριο
Από 15 – 40  άτομα   2 αποχωρητήρια
Από 40 – 70 άτομα    3 αποχωρητήρια
Από 70 – 100 άτομα  4 αποχωρητήρια

 

Πάνω από 100 άτομα και για κάθε επιπλέον 50αδα ένα αποχωρητήριο πέραν των προβλεπόμενων για τα 100 άτομα.

Η κατά φύλο κατανομή του αριθμού των αποχωρητηρίων θα γίνεται ανάλογα με τον αριθμό των συνήθως απασχολουμένων στην επιχείρηση.

 

ΧΗΜΙΚΑ- ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΧΩΡΗΤΗΡΙΑ

Επιτρέπεται κατά την κρίση της οικείας Υγειονομικής Υπηρεσίας, η χρήση χημικών-βιολογικών αποχωρητήριων σε αραιοκατοικημένες περιοχές, σε προσωρινές εγκαταστάσεις, σε μικρούς οικισμούς, σε παραθαλάσσιους χώρους, σε αρχαιολογικούς χώρους, σε αγροτικές περιοχές, σε υπαίθριους χώρους εκδηλώσεων και γενικά σε χώρους όπου από την πολεοδομική νομοθεσία ή άλλη νομοθεσία δεν επιτρέπεται η κατασκευή αποχωρητηρίων.

Η τοποθέτηση των χημικών-βιολογικών αποχωρητήριων τους πρέπει να διασφαλίζει την προστασία της Δημόσιας Υγείας  και η διάθεση των λυμάτων τους  να γίνεται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Τα ανωτέρω αποχωρητήρια θα διαθέτουν βεβαίωση πιστοποίησης της εταιρείας κατασκευής και βεβαίωση αποδοχής των λυμάτων από τον Ο.Τ.Α ή την επιχείρηση ύδρευσης αποχέτευσης.

Σε περίπτωση ενοικιαζόμενων αποχωρητηρίων θα υποβάλλεται και η σύμβαση ενοικίασης.

ΖΩΑ ΣΥΝΟΔΟΙ ΑΤΟΜΩΝ  ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Επιτρέπεται  η είσοδος σκύλων βοηθείας, για τυφλά άτομα και άλλα άτομα με αναπηρίες,  σε αίθουσες πελατών των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών.

Το άτομο που χρησιμοποιεί  το ζώο- συνοδό, θα πρέπει να λαμβάνει κάθε μέτρο αποφυγής όχλησης των πελατών  από αυτό και να φέρει τα παραστατικά που πιστοποιούν την υγεία του ζώου, την επάρκεια εκπαίδευσής του και το δικαίωμα χρήσης ( βιβλιάριο υγείας, τσιπ κ.λπ.).

Advertisements

54 Responses to ΑΡΘΡΟ 5 ΓΕΝΙΚΟΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ.

  1. Κύριε Παπαδάκη ευχαριστώ…
    Η πρότασή μου (απο την εμπειρία μου 25 ετών κατασκευής των) σχετικά με την κατασκευή των δαπέδων (άρθρο 5), σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, είναι η εξής:

    Ευχαριστώ
    Χρ. Δελόγλου
    (Ελπίζω αυτήν την φορά να εμφανιστεί)

  2. Κύριε Παπαδάκη γεια σας και πάλι…
    Θα ήθελα να μάθω την δική σας γνώμη, στην φράση . Εγώ σαν μηχανικός, θεωρώ πως, ένα πορώδες στοιχείο (π.χ. δάπεδο από σκυρόδεμα ή μωσαϊκό) δεν μπορεί να καθαριστεί (εισροή υγρών), πολλώ δε μάλλον να απολυμανθεί.
    Ευχαριστώ

    Χρ. Δελόγλου

  3. Συμφωνώ είναι παράγοντες βέβαια που και το ΗΑCCP δείχνει μεγάλη σημασία και βαρύτητα .

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .
    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  4. Κύριε Παπαδάκη γειά σας..
    Σας ζαλίζω ίσως για το ίδιο θέμα…
    Σε επαφές που είχα με συναδέλφους σας και μελετητές, οι απαντήσεις τους ήταν διαφορετικές και θάλεγα χωρίς σιγουριά..
    Η ερώτησή μου ήταν: τι υπερισχύει, η απόκτηση HACCP ή η εφαρμογή των διατάξεων του νόμου..
    Η δική σας γνώμη ποιά είναι?
    Ευχαριστώ

    Χρ. Δελόγλου

  5. Καλησπέρα κ. Δελόγλου

    είμαι από τους επιθεωρητές που ασχολήθηκα με το HACCP από το 2006 που βγήκε και η εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία . Έχω ήδη μια συμμετοχή σε δικαστήριο (πιστεύω Πανελλήνια πρώτο ) για πιστοποιητικό HACCP που δεν έπρεπε να έχει εκδοθεί λόγω πολλών παραλείψεων σε προαπαιτούμενα κλπ.
    Από τις πολλές επιχειρήσεις που έχω ελέγξει με HACCP είναι μετρημένες στα δάκτυλα αυτές που το εφαρμόζουν . Τα υπόλοιπα είναι χαρτιά που αγοράστηκαν . Επομένως για μένα οι ορθές πρακτικές υγιεινής είναι σημαντικότερες από ένα πιστοποιητικό ειδικά σε μικρές επιχειρήσεις . Επίσης η πιστοποίηση δεν είναι υποχρεωτική όπως θα ξέρετε επομένως σίγουρα δεν είναι αυτοσκοπός .
    Αλλά αυτά είναι προσωπική μου άποψη και μπορεί να υπάρχουν πολλοί να συμφωνούν αλλά και να διαφωνούν με αυτή .Το σίγουρο είναι ότι μέχρι και την νέα διάταξη τα συστήματα αυτοελέγχου δεν ήταν μέσα στις απαιτήσεις της Υγειονομικής Νομοθεσίας για την αδειοδότηση των καταστημάτων ενώ τώρα είναι και δεν μπορούν να παραλειφθούν ή αγνοηθούν .

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .
    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  6. Ο/Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΓΚΕΡΓΚΙΛΕΒΙΤΣ λέει:

    ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ! ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΝΑ ΑΝΟΙΞΩ ΣΟΥΒΛΑΤΖΙΔΙΚΟ ΚΑΙ ΜΟΥ ΕΙΠΑΝ ΣΤΟ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΩ ΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΜΟΥ ΜΕ ΚΑΠΟΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ . ΠΟΥ ΑΚΡΙΒΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΩ ΚΑΙ ΝΑ ΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ?

  7. Καλησπέρα

    πρέπει να παρακολουθήσετε κάποιο πιστοποιημένο από τον ΕΦΕΤ σεμινάριο . Θα βρείτε τέτοια σε διάφορα ΚΕΚ

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .

    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  8. Ο/Η Μουρελάτου Ευαγγελία λέει:

    «Οι επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, πρέπει να διαθέτουν και αποχωρητήρια για ΑΜΕΑ σύμφωνα με την ισχύουσα Πολεοδομική Νομοθεσία όπου αυτό προβλέπεται .»
    Καλημέρα,
    Θέλουμε να βγάλουμε αδεια για καφέ-παντοπωλείο και μας είπαν από την υγειονομική υπηρεσία ότι αν ο χώρος είναι μεγαλύτερος από 100τμ θα χρειαστεί τουαλέτα για ΑΜΕΑ. Αν ο χώρος του καφενείου ειναι 60 τμ και δεν είναι προσβάσιμος από ΑΜΕΑ θα πρέπει ούτως ή άλλως να την φτιάξουμε; Ακόμα ο χώρος του καφενείου και εκείνος του παντοπωλείου έιναι ξεχωριστοι και επικοινωνούν από μία πόρτα.

  9. Καλημέρα

    Σας είχα απαντήσει διαφορετικά ( αν σας ήρθε άλλη απάντηση αγνοήστε την ) > Μόλις πριν λίγο μίλησα με το Υπουργείο Υγείας . Το θέμα των ΑΜΕΑ είναι πλέον Πολεοδομικό . Η γραμμή που θα αφορά τα ΑΜΕΑ είναι ότι απαιτείται για 100 τμ και πάνω με εξαιρέσεις (όπως πάντα γίνεται με την Νομοθεσία ) . Αναμένω περισσότερα και θα σας ενημερώσω .
    ΑΠΟΔΥΤΗΡΙΑ- ΑΠΟΧΩΡΗΤΗΡΙΑ.
    Στις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών θα υπάρχουν κατάλληλα αποδυτήρια προσωπικού ανάλογα με τα απασχολούμενα στην επιχείρηση άτομα, όπου θα υπάρχει ξεχωριστό ερμάριο για κάθε εργαζόμενο.
    Για περισσότερους από πέντε εργαζόμενους κατά βάρδια απαιτείται η ύπαρξη διαφορετικών κατά φύλο αποδυτηρίων σε κατάλληλα απομονωμένο και διαμορφωμένο χώρο.
    Θα υπάρχουν επαρκή και κατάλληλα αποχωρητήρια με προθάλαμο και υδραυλική εγκατάσταση, συνδεδεμένη με κατάλληλο αποχετευτικό σύστημα.
    Θα υπάρχει επαρκής αριθμός νιπτήρων, με υγειονομικά αποδεκτούς μηχανισμούς στους προθαλάμους των αποχωρητηρίων και εφοδιασμένους με τα απαραίτητα για το πλύσιμο και το στέγνωμα των χεριών μέσα.
    Από την υποχρέωση να διαθέτουν αποχωρητήρια απαλλάσσονται:
    α. Οι μικρές επιχειρήσεις , που λειτουργούν σε μέγαρα, απασχολούν μέχρι τρία άτομα προσωπικό και εξυπηρετούν το προσωπικό των γραφείων και καταστημάτων, που στεγάζονται σ’ αυτά, εφόσον δεν διαθέτουν τραπέζια και καθίσματα για την παραμονή των πελατών και υπάρχουν δυνατότητες εξυπηρετήσεως του προσωπικού τους σε αποχωρητήρια του μεγάρου.
    β. Οι επιχειρήσεις των Δημοτικών ή Κοινοτικών Αγορών ή παρόμοιων συγκροτημάτων, το προσωπικό και οι πελάτες των οποίων θα εξυπηρετούνται στα κοινόχρηστα αποχωρητήρια, που έχει υποχρέωση να κατασκευάσει ο φορέας, που νέμεται το συγκρότημα των καταστημάτων τούτων.
    γ. Οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν καθήμενους πελάτες, δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη αποχωρητηρίου προσωπικού, αν απασχολούνται σ’ αυτά λιγότερα από 5 (πέντε) άτομα. Σε τέτοιες περιπτώσεις το προσωπικό θα χρησιμοποιεί τα αποχωρητήρια των πελατών.
    δ. Επιχειρήσεις ενταγμένες σε συγκροτήματα (εμπορικά κέντρα, συγκροτήματα ομοειδών δραστηριοτήτων, ή άλλες μορφές πολλαπλής εγκατάστασης ) που παρέχουν γενικές διευκολύνσεις και βοηθητικούς χώρους (αποχωρητήρια κ.λπ.), εφόσον υπάρχει σχετική σύμφωνη γνώμη από τον εκπροσωπούντα το συγκρότημα, και οι χώροι αυτοί επαρκούν για το εξυπηρετούμενο κοινό και προσωπικό .
    Γενικά, όλοι οι χώροι των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα είναι κατασκευασμένοι σύμφωνα με τις ισχύουσες Διατάξεις.
    Οι εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα είναι κατάλληλα διαμορφωμένες.
    Γενικά, όλοι οι χώροι των αποχωρητηρίων και των προθαλάμων τους θα φωτίζονται και θα αερίζονται επαρκώς, είτε φυσικώς, είτε τεχνητώς. Για τον τεχνητό αερισμό θα τοποθετείται υποχρεωτικά κατάλληλη εγκατάσταση αερισμού (απαγωγός σωλήνας επαρκούς διαμέτρου με εξαεριστήρα).
    Τα παράθυρα θα καλύπτονται μόνιμα με κατάλληλο προστατευτικό πλέγμα για να εμποδίζεται η είσοδος βλαβερών εντόμων.

    Οι επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, πρέπει να διαθέτουν και αποχωρητήρια για ΑΜΕΑ σύμφωνα με την ισχύουσα Πολεοδομική Νομοθεσία όπου αυτό προβλέπεται .

    Ο αριθμός αποχωρητηρίων θα πρέπει να είναι επαρκής και να ανταποκρίνεται τόσο στη δυναμικότητα της επιχείρησης, όσο και στον αριθμό των απασχολούμενων ατόμων σ’ αυτήν.

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .

    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  10. Ο/Η Διονυσης Μπαλτσης λέει:

    Καλησπερα κυριε Παπαδακη. Θα ηθελα να ανοιξω ενα οβελιστηριο για περαστικους. Μονο 2-3 σκαμπω θα εχει.Το μαγαζι ειναι 20 τμ συν μια τουαλετα 2 τμ. Επειδη διαβασα την καινουρια νομοθεσια αλλα δεν λεει κατι για λατζες και απαιτουμενα τετραγωνικα μετρα και οι περισσοτεροι μηχανικοι δεν το γνωριζουν μηπως μπορειτε να μου δωσετε μια απαντηση? ευχαριστω για τον χρονο σας.

  11. Καλημέρα

    συγγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση

    όπως σωστά διαβάσατε η νέα υγειονομική διάταξη δεν αναφέρει ελάχιστα τετραγωνικά . Υπάρχουν όμως άλλες υποχρεώσεις πλέον και πιο συγκεκριμένα :
    Τι νέο φέρνει η νέα υγειονομική διάταξη επιγραμματικά :
    • Από τώρα και μετά με πλέον επίσημο τρόπο όσο αφορά και την αδειοδότηση των καταστημάτων θα γίνεται έλεγχος σε σχέση με την εφαρμογή των συστημάτων αυτοελέγχου όπως είναι το HACCP . Το σύστημα HACCP (Ανάλυση Επικινδυνότητας-Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου, Hazard Analysis Critical Control Points ) είναι ένα σύστημα ελέγχου τροφίμων που στηρίζεται στην πρόληψη. Ο εκ των προτέρων προσδιορισμός, ανίχνευση και εκτίμηση των διαδικασίας δίνει την ευκαιρία για τη λήψη προληπτικών μέτρων με σκοπό την αποφυγή τους. Αυτού του είδους η προσέγγιση υποστηρίζει – σε αντίθεση με την παραδοσιακή προσέγγιση – μια αντίληψη προληπτικής ασφάλειας και ποιότητας του προϊόντος.Απόρροια του παραπάνω είναι και οι επόμενες νέες απαιτήσεις :
    o όπως αυτή της εκπαίδευσης του προσωπικού.
    o Επίσης πρέπει πλέον να υπάρχουν αρχειοθετημένες όλες οι διαδικασίες όπως αυτής της απεντόμωσης μυοκτονίας , καταγραφής θερμοκρασιών , αναλύσεων (μικροβιολογικών , χημικών κλπ ) που αφορούν τον αυτοέλεγχο των επιχειρήσεων .
    o Οι απαιτήσεις σε χώρους ,πλέον δεν ορίζονται με τον καθορισμό ελάχιστων τετραγωνικών στα παρασκευαστήρια , αριθμό συστημάτων πλύσεως σκευών και σε τουαλέτες , αλλά σε σχέση με τις προδιαγραφές των συστημάτων αυτοελέγχου αποτέλεσμα του οποίου είναι πλέον η ύπαρξη αποδυτηρίων προσωπικού που πλέον είναι νομοθετική απαίτηση .
    o Πέρα από τα σχεδιαγράμματα που απαιτούσε η παλιά Νομοθεσία Α1β 8577/83 απαιτείται πλέον και η προσκόμιση διαγράμματος ροής της επιχείρησης .
    • Γίνεται πρόβλεψη για νέες επιχειρηματικές δράσεις όπως είναι τα Logistics και το ηλεκτρονικό εμπόριο .
    • Και τέλος η αλλάζει ριζικά η φιλοσοφία της αδειοδότησης με την ελεύθερη ανάπτυξη διαφορετικών δραστηριοτήτων πχ τρόφιμα με κατάστημα μη τροφίμων πχ Βιβλιοπωλείο και καφετέρια , σούπερ μάρκετ ή και μίνι μάρκετ θα μπορούν να τεμαχίζουν, να συσκευάζουν και να πωλούν κρέατα ή τυροκομικά, να πωλούν φρεσκοστυμμένους χυμούς, χύμα κρασί, αλλά και να έχουν στους χώρους τους καφέ ή σνακ μπαρ. Δεν θα απαιτούνται πια επιπλέον άδειες και άλλες διοικητικές διαδικασίες. Ένα κρεοπωλείο θα μπορεί χωρίς περιττές άδειες και γραφειοκρατία να διαθέτει τυροκομικά προϊόντα, ένα καφεκοπτείο ή ένα ζαχαροπλαστείο ξηρούς καρπούς κλπ. με μοναδική προϋπόθεση, σε κάθε περίπτωση, να διασφαλίζεται η υγιεινή και ασφάλεια των προϊόντων.
    • Επίσης η κατηγοροποίηση των καταστημάτων αλλάζει και από ένα πολύπλοκο σύστημα με πολλές κατηγορίες έχουμε πλέον τις εξής κατηγορίες :
    1. Παρασκευαστές & Συσκευαστές που πωλούν λιανικώς, Παραγωγικές μονάδες αρτοποιίας, παραγωγής νωπών ειδών ζαχαροπλαστικής, Παραγωγικές μονάδες παραγωγής φρυγανιών, μπισκότων, διατηρημένων ειδών ζαχαροπλαστικής και Μονάδες παραγωγής κακάο, σοκολάτας και ζαχαρωτών
    σελ. 7
    2. Αποθήκευση – Διανομείς & Μεταφορείς
    3. Επιχειρήσεις Λιανικού & Χονδρικού Εμπορίου
    4. Επιχειρήσεις Παροχής Υπηρεσιών
    5. Επιχειρήσεις Αρτοποιητικής Νομοθεσίας

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .

    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  12. Ο/Η ΑΡΙΣΤΟΣ λέει:

    ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΥΡΙΕ ΠΑΠΑΔΑΚΗ.ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΝΑ ΑΝΟΙΞΩ ΚΑΦΕ -ΟΥΖΕΡΙ.ΜΕ Τ.Μ 50 ΠΕΡΙΠΟΥ.ΤΕΛΙΚΑ ΕΠΕΙΔΗ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΝΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Κ ΝΟΜΟΥΣ ΠΩΣ ΟΛΑ ΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κ ΠΟΤΩΝ ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΑΠΟΧΩΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΜΕΑ.ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΗΜΕΡΑ?Κ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΟΥ, ΙΣΧΥΕΙ ΟΤΙ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΝΑΚ ΜΠΑΡ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΧΩΡΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΚΟΥΖΙΝΑ)15 Τ.Μ?ΣΥΝ 5 Τ.Μ ΧΩΡΟΣ ΠΛΥΣΕΩΣ (ΛΑΝΤΖΑ) ΣΥΝ 3 Τ.Μ ΨΥΓΕΙΑ?ΣΥΝΟΛΟ 23 Τ.Μ?ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΒΛΗΘΕΙ ΑΝ ΤΑ ΣΥΝΟΛΙΚΑ Τ.Μ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ 50?
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ,ΠΕΡΙΜΕΝΩ ΜΕ ΑΓΩΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΑΣ

  13. Καλημέρα

    συγγνώμη για την καθυστέρηση στην απάντηση αλλά βρισκόμουν εκτός Κρήτης,

    η Νέα υγειονομική διάταξη καταργεί τις ελάχιστες προδιαγραφές σε τετραγωνικά επομένως όσα μου αναφέρετε για 15+5+3 τμ αφορούσε την παλιά νομοθετική απαίτηση . Για να διασφαλιστεί όμως η υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων και γενικότερα η Δημόσια Υγεία απαιτούνται άλλες προϋποθέσεις όπως είναι αποδυτήρια προσωπικού , εκπαίδευση , διαγράμματα ροής και σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις ανάπτυξη συστημάτων αυτοελέγχου HACCP .

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες .
    ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
    ΥΓΙΕΙΝΟΛΟΓΟΣ – ΕΠΟΠΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

  14. Ο/Η ΑΡΙΣΤΟΣ λέει:

    καλησπερα κ παλι..ευχαριστω για την απαντηση σας.η επιχειρηση θα ειναι το πολυ μεχρι 40 θεσεις κ απασχολουμενο προσωπικο 3 ατομα.χρειαζεται αποδυτηρια προσωπικου?οσον αφορα τα τ.μ (23) της κουζινας αυτο που μου λετε ειναι πολυ ευχαριστο.μπορειτε να μου στειλετε την ΝΕΑ υγειονομικη διαταξη να την μελετησω?

  15. Ο/Η dionysos λέει:

    Δηλαδη χρειαζομαι και αποδυτηρια?Αν απασχολω 2 ατομα μια γυναικα και εναν αντρα χρειαζομαι δυο διαφορετικα?ποσα τετραγωνικα πρεπει να ειναι τα αποδυτηρια?
    Εσεις εχετε καταλαβει την καινουρια διαταξη ή απλα copy paste κανετε?

  16. Αγαπητέ κύριε θα σας απαντήσω παρόλο που είναι προκλητική η ερώτηση και έπρεπε να διαγραφεί … πρώτον εδώ κάνουνε μια ενημέρωση ΔΩΡΕΆΝ και ούτε υπάρχουν πληρωμένες διαφημίσεις …επομένως το copy paste γίνεται για 2 λόγους πρώτον γιατί η νομοθεσία είναι καινούργια δεν έχει αποσαφηνιστει πλήρως με αποτέλεσμα να μην έχει σημασία αν έχουμε καταλάβει εμείς οι επιθεωρητές αλλά τι εννοεί ο νομοθέτης .Δεύτερον αν καθόμουν να γραφω μια μια την απάντηση θα απαντούσα σε ελάχιστες . Περα από αυτά και ένας μαθητής δημοτικού θα καταλάβαινε στο συγκεκριμένο άρθρο ότι : απαιτούνται υποχρεωτικά πλέον αποδυτήρια , δεν απαιτούνται συγκεκριμένα τετραγωνικά μιας και δεν γράφει κάτι τέτοιο και επίσης ορίζει ρητά ότι μόνο πάνω από 5 άτομα ανά βάρδια απαιτείται ξεχωριστός χώρος ανδρών γυναικών . Ο κόσμος πρέπει να αναζητά την γνώση διαβάζοντας και όχι να περιμένει μασημένη τροφή που μπορεί να είναι και νοθευμένη. .

  17. Ο/Η Dionysos λέει:

    Οι ενημέρωση πρεπει να ειναι δωρεάν και για εμάς τους αγραμματους του δημοτικού που δεν έχουμε καταλάβει τι ζητάει η διάταξη των σοφών!Και για να ξέρετε πολλοί διαβάζουν και δεν καταλαβενουν γι’αυτο και έχετε δουλειά.

  18. Ο/Η Antonis λέει:

    Καλησπέρα σας,

    Θα ήθελα να σας ρωτήσω στην κατηγορία περί απαγωγή καπνών – αερίων καύσεως, αναφέρει στην 6 παράγραφο, «Στις επιχειρήσεις τις οποίες χρησιμοποιούνται ηλεκτρικές εστίες ή ηλεκτρικοί κλίβανοι, ή ως καύσιμη ύλη χρησιμοποιείται υγραέριο, αντί του ανωτέρω απαγωγικού συστήματος μπορεί να επιτραπεί η εγκατάσταση ειδικού συστήματος φίλτρων κατάλληλων για την εξουδετέρωση των αερίων οσμών κ.λπ. και το οποίο να συντηρείται ανελλιπώς για να εξασφαλίζεται η κανονική λειτουργία του και το επιθυμητό αποτέλεσμα της όλης
    εγκατάστασης.» Εγώ ενδιαφέρομαι για ψητοπωλείο με ηλεκτρικό grill, μπορώ να γλιτώσω την καμινάδα, τοποθετώντας ειδικό σύστημα φίλτρων ή αυτή η δυνατότητα περιορίζεται μόνο για τις ηλεκτρικές εστίες και κλιβάνους?? Ευχαριστώ εκ των προτέρων.

    Με Εκτίμηση Αντώνης

  19. Καλημέρα

    Ζητώ συγγνώμη αλλά όλη αυτή η εβδομάδα που περνάει ήταν δύσκολη και βρισκόμουν εκτός για να μπορέσω να απαντήσω .

    Αν κατατεθεί σχετική μελέτη από μηχανικό και εγκριθεί νομίζω θα γίνει αποδεκτό

    Είμαι στη διάθεσή σας για επιπλέον πληροφορίες
    Αντώνης Παπαδάκης
    Υγιεινολόγος- Επόπτης Δημόσιας Υγείας Περιφέρειας Κρήτης ΠΕ Ηρακλείου
    Μέλος Δ.Σ Πανελλήνιας Ένωσης Εποπτών Δημόσιας Υγείας

  20. Ο/Η Antonis λέει:

    Ευχαριστώ πολύ

  21. Ο/Η aggelos λέει:

    Κυριε Παπαδακη ευχαριστω απο τωρα για την απαντηση σας οπως και για τις υπολοιπες που μου εχετε δωσει τοσο καιρο.
    Παμε στο θεμα μας ομως.
    Εγω εχω μισθωσει χωρο λοιπον οπου θα γινει καφενειο.Καπου ακουσα για σεμνιναρια εκπαιδευσης οτι ζηταει το υγειονομικο ως απαιτηση ωστε να δωσει αδεια λειτουργιας.Κατα ποσο ισχυει αυτο και κατα ποσο ειναι υποχρεωτικο.Δεν ειναι παγιδα η ερωτηση προφανως απλα τοσο καιρο δεν νομιζω οτι ζητουταν τετοιο πραγμα.Οπως κι αν εχει αν μπορειτε πειτε μου γιατι εχω μπερδευτει…
    Ευχαριστω ξανα.

  22. Καλημέρα και συγνώμη για την καθυστέρηση στην απάντηση

    δεν είναι παγίδα , με τη νέα υγειονομική διάταξη απαιτεί κατά την αδειοδότηση ο ιδιοκτήτης να έχει εκπαιδευτεί σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΕΦΕΤ

  23. Ο/Η aggelos λέει:

    το ιδιο ισχυει και για τους υπαλληλους κυριε Αντωνη?

    Ευχαριστω πολυ για την απαντηση σας.

  24. Ναι αλλά δεν ελέγχεται κατά την αδειοδότηση αλλά κατά την λειτουργία

  25. Ο/Η Μουχτουρης Θανασης λέει:

    Κυριε Παπαδακη καλημερα σας. Θα ηθελα τα φωτα σας στην παρακατω περιπτωση :
    θελω να κατασκευασω καταστημα υγειονομικου ενδιαφεροντος (κρεπερι) σε οικοπεδο μου εντος σχεδιου πολεως , το οποιο θα εχει κλειστη αιθουσα με αναπτυξη τραπεζοκαθισμαων <100 τ.μ σε σταθμη 0,36μ απο το εξωτερικο χωρο , και εξωτερικο χωρο 125 τ.μ τον οποιο θα χρησιμοποιω μονο κατα την θερινη σεζον .Βασει Νομου υποχρεουμαι να εχω τουαλετα ΑΜΕΑ λογω μικτου εμβαδου αναπτυξης τραπεζοκαθισμαων εσωτερικων και εξωτερικων χωρων.Υπαρχει η δυνατοτητα η συγκεκριμενη τουαλετα να εχει προσβαση μονο απο τον εξωτερικο χωρο;..Το θεμα μου ειναι εαν υποχρεουμαι να φτιαξω ραμπα για την προσβαση των ΑΜΕΑ στην κλειστη αιθουσα η οποια ομως θα λειτουργει ΜΟΝΟ την χειμερινη περιοδο και εχει χωρο αναπτυξης τραπεζοκαθισματων <100 τ.μ

  26. Καλημέρα

    Ύστερα από μια εβδομάδα εκτός Ελλάδας και από μια ίωση κατορθωθώ να σας απαντήσω … Ζητάω συγνώμη …

    Δυστυχώς η ερώτηση σας είναι αμιγώς πολεοδομική και δεν γνωρίζω να σας απαντήσω . Από μεριάς της υγειονομικής Υπηρεσίας ότι νόμιμο παρουσιάσετε θα το δεχτεί . Να σας υπενθυμίσω απλώς ότι με την νέα υγειονομική διάταξη δεν γίνεται πλέον διαχωρισμός σε καλοκαιρινή ή χειμερινή λειτουργία …

  27. Ο/Η Μαλίκα λέει:

    Καλημέρα σας,
    Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν μπορώ να μετατρέψω το τροχωσπίτο σε κινητή ριμουλκώμενη καντίνα.
    Ευχαριστώ πολύ

  28. Καλημέρα

    ζητώ συγγνώμη που δεν σας απάντησα … δεν υπάρχει θεωρητικά δικαιολογία .. όμως από την μια η παραμονή στον Έβρο αλλά και τα τρέχοντα ζητήματα του κλάδου μου με απέτρεψαν να απαντήσω ως όφειλα .
    Δεν είναι δυνατό αυτό ..παρά μόνο αν βρεθεί μηχανικός που θα σας το μετατρέψει και ταξινομήσει στην Δ/νση Συγκοινωνιών (απαιτούνται προδιαγραφές που δεν τις γνωρίζω )

  29. Ο/Η Μαλίκα λέει:

    Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση σας…
    Μια ακόμα ερώτηση, μπορούμε να τοποθετήσουμε μια καντίνα δίπλα σε δημόσιες τουαλέτες ?

  30. Δεν μπορώ να σας απαντήσω εγώ

    είναι θέμα Δήμου η χωροθέτηση και Υγειονομικής Υπηρεσίας της περιοχής σας , μετά από αυτοψία, για να σας απαντήσει επίσημα .

  31. Ο/Η κλεοπατρα λέει:

    καλημερα κυριε παπαδακη.η αδερφη μου πηρε την αποφαση να ανοιξει ενα μαγαζι με σαντουιτσ.νοικιασε το μαγαζι και ψαχνει ταπετσαριες και εξοπλισμο,λεει οτι το μονο που εχει να κανει ειναι η εναρξη στην εφορια και τιποτα αλλο.σημερα διαβαζω ολα αυτα και νομιζω πως τα αρχισε ολα αναποδα αν καταλαβα καλα.επισης δουλευει σε ενα φουρνο και ο λογιστης της ,της ειπε οτι αν δεν φυγει απο τη δουλεια δεν θα πληρωνει το τεβε .ακομα οτι δεν χρειαζεται προσωπικο και οτι μπορει να λειτουργησει μονη της την επιχειρηση της.τελικα καλα κανει η τα κανει ολα λαθος?σας ευχαριστω εκ των προτερων και σας ζητω συγνωμη για το μεγαλο κειμενο.καλη σας συνεχεια,και συγχαρητηρια που μας βοηθατε.

  32. Καλημέρα

    λογιστικά θέματα δεν γνωρίζω …. σωστά λέτε ότι ξεκίνησε λάθος γιατί μπορεί η επιχείρηση που ξεκίνησε να μην πληροί τις υγειονομικές προδιαγραφές και απαιτήσεις και να μην πάρει την απαιτούμενη άδεια ίδρυσης και λειτουργίας από το Δήμο ..Πρέπει ΑΜΕΣΑ να επισκεφθεί την Υγειονομική Υπηρεσία που ανήκει και να ρωτήσει σχετικά .

  33. Ο/Η JO λέει:

    Καλημέρα και ευχαριστώ εκ των προτέρων για την απάντησή σας.
    Πήρα κατάστημα καφενείο μετά από μεταβίβαση αδείας στις αρχές του Ιανουάριου 2014. θέλω να προσθέσω χρήση σνακ-μπαρ για να φτιάχνω και κάποιον μεζέ για τους πελάτες μου,αυγά, σαλάτες, κεφτεδάκια, πατατούλες κ.α. τέτοια της φριτέζας και του τηγανιού. Μίλησα με μηχανικό και με ενημέρωσε ότι χρειάζεται προσθήκη χρήσης παρασκευαστηρίου και λάντζας. Το κατάστημα είναι 90 τ.μ. και έξω έχω πεζοδρόμιο 25 τ.μ. από το δήμο.
    ερώτηση 1η: η δυναμικότητα της υπάρχουσας αδείας είναι 45 καθίσματα μέσα και το καλοκαίρι βγαίνουμε και έξω γύρω στα 25 καθίσματα. για το υγειονομικό χρειάζεται να υπολογίσω το παρασκευαστήριο για 45 καθίσματα ή για 70(συνολικά μέσα και έξω)?
    ερώτηση 2η: στα 2 w.c. που ήδη υπάρχουν έχουν διαστάσεις 0,80*1,50 το αποχωρητήριο και 0,90*1,20 ο προθάλαμος και έχω ήδη την υπάρχουσα άδεια λειτουργίας καφενείου, πρέπει να τα αλλάξω με την προσθήκη της ωέασ χρήσης, γιατί είναι μεγάλο το κόστος για 10 με 20 εκατοστά φαρδύτερα?
    ερώτηση 3η: Είμαστε 2 άτομα που κρατάμε το μαγαζί, που έχουμε δουλέψει κυρίως σε καφέ πολλά χρόνια και έιχαμε και καφενείο παλαιότερα, πρέπει να είμαστε πιστοποιημένοι με τα σεμινάρια?Επίσης πρέπει να έχουμε ΚΑΙ αποδητήριο?
    ερώτηση 4η: Η αποθήκη δε χρησιμοποιείται και έχω μέσα έπιπλα, πρέπει να την καθαρίσω για τον έλεγχο του υγειονομικού?
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ ΠΟΛΎ , ΣΥΓΝΩΜΗ ΑΝ ΣΑΣ ΚΟΥΡΑΣΑ!!!

  34. Καλημέρα

    εγώ στην θέση σας θα μιλούσα αρχικά με την υγειονομική Υπηρεσία για να δω τι επιτρέπεται να προσφέρετε από το καφενείο . Με την παλιά Νομοθεσία ορίζονταν ότι ένα καφενείο διέθετε : Καφές – ροφήματα – γλυκίσματα – αναψυκτικά – οινοπνευματώδη ποτά με πρόχειρο μεζέ (ελιές,
    τυρί, αγγούρι, τομάτα, αυγό βραστό, ξηροί καρποίκ.τ.ομ.) καθώς και τοστ – σάντουιτς – τυρί τηγανιστό – λουκάνικο (βραστό, ψητό, τηγανιστό) –
    χταπόδι (ψητό, βραστό).

    Η νέα υγειονομική διάταξη αναφέρει : Οι επιχειρήσεις στις οποίες προσφέρονται κατά κύριο λόγο οινοπνευματώδη ποτά και αναψυκτικά με συνοδεία πρόχειρου γεύματος καθώς και υπηρεσίες αναψυχής (καφενεία, open bar, αναψυκτήρια και τα όμοια). Μένει λοιπόν να διευκρινήσετε τι σημαίνει πρόχειρο γεύμα .

    Αν τώρα επιθυμείτε να εντάξετε σνακ μπαρ τα πράγματα δυσκολεύουν . Τα σνακ μπαρ ανήκουν στην ίδια κατηγορία με τα εστιατόρια από πλευράς απαιτήσεων επομένως χρειάζεται η προσθήκη παρασκευαστηρίου με ανάλογη συγκρότηση (γούρνες κλπ ) . ΕΠίσης απαιτούνται αποδυτήρια προσωπικού με 1 ερμάριο ανά εργαζόμενο , ποδοκίνητος νιπτήρας , νέα διαγράμματα ροής και ότι άλλο σας ζητηθεί από την υγειονομική Υπηρεσία πχ σύμφωνα και με την τελευταία εγκύκλιο τεχνική έκθεση μαζί με το διάγραμμα που θα εξηγείτε την παραγωγική διαδικασία . Τέλος ναι απαιτείται το προσωπικό να παρακολουθήσει το σεμινάριο του ΕΦΕΤ (βασικές γνώσεις υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων ) . Τα υπόλοιπα που με ρωτάτε τουαλέτες καθίσματα κλπ τα ρωτάτε στην Υγειονομική Υπηρεσία για επίσημη απάντηση .

  35. Καλή σας μέρα.Έχετε κάνει πολύ βοηθητική δουλειά με αυτό το site.
    Η ερώτηση μου είναι,wc ΑΜΕΑ υποχρεούται να μπει σε >100 τετραγωνικά μικτού ή καθαρού χώρου;

  36. Καλησπέρα

    αν έχω καταλάβει καλά τον ΝΟΚ απαιτείται σε καταστήματα με ΩΦΕΛΙΜΟ ΧΩΡΟ ΤΡΑΠΕΖΟΚΑΘΙΣΜΑΤΩΝ > από 100 τμ

  37. Ο/Η Ανδρέας Γιαννούλης λέει:

    Σας ευχαριστώ για την απάντηση,κι εγώ το ίδιο καταλαβαίνω.
    Άλλη μία ερώτηση.Αποδυτήρια προσωπικού πρέπει να υπάρχουν σε κάθε περίπτωση;
    Γιατί διευκρινίζει μόνο για πάνω από 5 άτομα προσωπικό.

  38. Ο/Η Γερασιμίνα λέει:

    Καλησπέρα,
    θέλω να σας ρωτήσω το εξής: σε μια επιχείρηση μαζικής εστίασης πρόχειρου φαγητού (κρύας ή ζεστής κουζίνας) χωρητικότητας 40 ατόμων και με έναν υπάλληλο, απαιτείται αποδυτήριο ενός τετραγωνικού; Αν ναι, πρέπει να είναι εντός του μαγαζιού ή επιτρέπεται και έξω από αυτό;
    Περιμένω την απάντησή σας διότι με επείγει. Σας ευχαριστώ πολύ!!

  39. Καλησπέρα και συγγνώμη που καθυστέρησα να σας απαντήσω …

    Η υγειονομική διάταξη δεν αναφέρει λεπτομέρειες για τα αποδυτήρια προσωπικού απλά απαιτεί να υπάρχει ξεχωριστό ερμάριο για κάθε εργαζόμενο. (μέχρι 5 εργαζόμενους ανά βάρδια )

  40. Ο/Η O λέει:

    Καλημέρα κε Παπαδάκη και ευχαριστούμε θερμά για το χρόνο σας!

    Θα ήθελα να ρωτήσω εάν για κατάστημα ψιλικών mini market είναι – κατά την άποψή σας- ουσιαστικά και νομοθετικά αποδεκτό ο προθάλαμος WC να χρησιμοποιείται και σαν χώρος αποδυτηρίων προσωπικού ενός ατόμου

  41. Δεν ξέρω .. θεωρητικά θα μπορούσε αν υπήρχε χώρος αλλά συνήθως ο προθάλαμος είναι μικρός και ρυπαρός τις περισσότερες φορές μιας και μπαίνουν πελάτες

  42. Ο/Η O λέει:

    Ευχαριστώ για την απάντηση, ωστόσο να επισημάνω ότι στα καταστήματα ψιλικών οι πελάτες που χρησιμοποιούν τα WC καταστήματος είναι ελάχιστοι (μπορεί και κανένας)

    Άρα από ότι καταλαβαίνω νομοθετικός περιορισμός δεν υπάρχει, είναι μόνον η κοινή λογική που υπαγορεύει ότι καλό είναι τα αποδυτήρια να είναι σε δικό τους χώρο κάτι το οποίο είναι σε γενικές γραμμές σωστό. Το πρόβλημα είναι όταν αυτοί οι χώροι δεν υπάρχουν…

  43. Ο/Η aneta λέει:

    Συγχαρητηρια για την σελιδα σας.
    Σας ρωτω ατα τα ερωτηματα κατοπιν προβληματων υγειας που μας ταλανιζουν σχετικα με γαστριτιδες κτλ ενω προσεχουμε στο σπιτι μας και το παραμικρο
    1
    Ψωνιζω τυρια απο διαφορα σουπερ μαρκετ και στον παγκο φορανε ενα γαντι.Παρατηρω ανελλιπως,οτι με το γυμνο χερι οι υπαλληλοι πιανουν τα τυρια κατα την μετακινηση,τα χαρτια συσκευασιας κατα το τυλιγμα και γενικα,ακουμπανε και με το γυμνο χερι αυτο που θα φαμε,αλλα και με τα γαντια πιανουν ενδιαμεσα πορτες κτλ .Αισθανομαι ενοχλητικη να τους λεω εγω,να φορεσουν νεα γαντια και στα δυο χερια,εν μεσω χειμωνα ,γαστρεντεριτιδων και γριπης και να με κοιτανε σαν να εχω ερθει απο τον Αρη και εργαζομενοι και υπευθυνοι.ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ αληθεια;
    2 ΤΑ ΨΩΜΙΑ ειμαι μεν σε σακουλες ,αλλά ,ειτε ειναι ανοιχτες και προεξεχουν τα ψωμια,ειτε καποιοι πελατες βαζουν μεσα (!!!) τα χερια τους και τα πιεζουν να δουν αν τους κανει το ψωμι.Πρεπει να ειναι σφραγισμενες με καποιο τροπο οι σακκουλες;Ευχαριστω εκ των προτερων

  44. Καλημέρα

    έχετε θέσει ερωτήματα που συναντάμε όλοι μας κάθε μέρα … θεωρώ ότι πέρα από την στοιχειώδη εκπαίδευση που πρέπει να έχει το προσωπικό πρέπει όλοι μας να κάνουμε αυτό που κάνατε εσείς … παρατήρηση .. όσο δεν ασχολούμαστε τόσο πληθαίνουν οι άστοχες ενέργειες και χειρισμοί από το προσωπικό των ΚΥΕ .
    1) Η επιχείρηση καθαρά χέρια είναι και για μένα όπως για όλο το υγειονομικό προσωπικό το πιο σημαντικό μιας και αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα επιμόλυνσης των τροφίμων και όχι μόνο (μετάδοση μέσω του πρωκτοστοματικού κύκλου κλπ κλπ ) . Έχω πει ότι είναι προτιμότερο ο εργαζόμενος να μην φοράει γάντια αλλά να πλένει συνέχεια τα χέρια του μετά από εργασία που τα έχει μολύνει παρά να φοράει το ίδιο γάντι συνέχεια και για όλες τις εργασίες . Χρησιμοποιώ γάντια σημαίνει ότι τα αλλάζω κάθε φορά που αλλάζω είδος τροφίμου ή είδος εργασίας (αυτό καταλαβαίνετε τι σημαίνει από πλευράς κόστους και χρόνου ) .
    2) Με το ψωμί θεωρώ είναι η μεγαλύτερη πονεμένη ιστορία και δεν αλλάζουμε όλοι νοοτροπία (ως καταναλωτές ) . Ευτυχώς που η φύση του τροφίμου δεν επιτρέπει την περαιτέρω ανάπτυξη παθογόνων γιατί με αυτή την συμπεριφορά των πελατών αλλά και των χειρισμών των εργαζομένων θα είχαμε πολλά προβλήματα .

  45. Ο/Η elpida λέει:

    κ. Παπαδάκη θα ήθελα να σας ρωτήσω το εξής: Πρόκειται να λειτουργήσει ένα κατάστημα πώλησης προιοντων λιανικής εμβαδού 180μ2 με αποθηκη 80μ2 . Ο ιδιοκτήτης του υπό ίδρυση καταστήματος είναι μεγάλη εταιρεία που έχει και σούπερ μάρκετ. Διαβάζοντας την νομοθεσία έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το κατάστημα μπορεί, με βάση το ΦΕΚ Αρ. Φύλλου 3402/13 περί γνωστοποίησης , να λειτουργήσει με γνωστοποίηση. Μετά από επικοινωνία με τον Δήμο της περιοχής η απάντηση που έλαβα είναι οτι η συγκεκριμενη μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για μικρά καταστηματα (τα παλιά παντοπωλεία) και όχι για εταιρείες σούπερ μάρκετ ανεξάρτητα τετραγωνικών , προδιαγραφών υπεραγορών κλπ.
    Ποια είναι η γνώμη σας για το θέμα αυτό; Ευχαριστώ πολύ.

  46. Καλημέρα

    άσχετα με το αν ο ιδιοκτήτης διαθέτει άλλο κατάστημα υπεραγοράς τροφίμων το κατάστημα που αναφέρετε είναι όντως μεγάλο για να χαρακτηριστεί απλά ως ένα παντοπωλείο . Αν με ρωτήστε βέβαια που υπάρχει διαχωρισμός στην νομοθεσία θα σας απαντήσω ότι δεν βρίσκω κάτι πέρα από την υγειονομική μου κρίση και στον παλαιότερο ορισμό του τι είναι υπεραγορά : Ορισμός: «Υπεραγορά Τροφίμων ή Σούπερ Μάρκετ είναι μεγάλο κατάστημα, στο οποίο πωλούνται κάθε είδους τρόφιμα, παρασκευασμένα και μη, καθώς και είδη άσχετα με τα τρόφιμα.

  47. Ο/Η teotria λέει:

    καλησπέρα σας.θα ήθελα μια πληροφορία.διατηρώ εναν χώρο εστίασης και σκέφτομαι την δημιουργία μπαρ(χώρος παραγωγ΄ης καφε ποτού)στον εξωτερικό χώρο.μπορείτε να με ενημερώσετε με την εμπειρία σας αν κκάτι τέτοιο είναι εφικτό απο πλευράς υγειονομικούκαι αν όχι μοια μορφή μπορει να αποτελέι νόμιμη.σας ευχαριστώ πολυ εκ των προτέρων για την αποδοχή

  48. Ο/Η Basilis Pamporis λέει:

    Κυριε Παπαδάκη,
    Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν προκύπτει απο κάπου οτι ενα ουζερι (ουσιαστικά μια επιχειρήση μαζικής εστίασης & προσφοράς πλήρους γεύματος) πρέπει να έχει διπλή λάτζα ή αν θα μπορούσε να υπάρχει μια λάτζα και ένας νιπτήρας πλύσεως χεριών.

    Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας

  49. Είναι στην κρίση της οικείας υγειονομικής Υπηρεσίας. Ο νιπτήρας για τα χέρια είναι πάντως ξεκάθαρο (κατά την άποψή μου) ότι πρέπει να είναι ξεχωριστός από τις υπόλοιπες γούρνες με αφίσα για το σωστό τρόπο πλυσίματος χεριών, σαπούνι, χαρτί και καλαθάκι αχρήστων.

  50. Ο/Η Giorgos Siras λέει:

    Καλησπερα σας κυριε Παπαδακη,
    διατηρω εδω και 20 και πλεον χρονια επιχειρηση στεγνοκαθαριστηριου και πλυντηριου στη Θεσσαλονικη και εχω και βεβαιωση απο τον ΟΑΕΔ στην συγκεκριμενη ειδηκοτητα μετα απο σεμιναρια 105 ωρων που καναμε το 2001 σε συνεργσια μεταξυ ΚΕΚ της ΓΣΕΒΕ και του ΟΑΕΔ.
    Η ερωτηση μου εχει να κανει με τις επαγγελματικες στολες που φορουν οι επαγγελματιες τροφιμων ,οι κρεoπωλες, οι φαρμακοποιοι, οι γιατροι, οι οδοντιατροι οι μικροβιολογοι κλπ επαγγελματιες που η φυση της δουλειας τους εμπεριεχει τον κυνδυνο μολυσματικων ασθενειων ή αλλα λοιμωδη νοσηματα για την υγεια τους και για την υγεια των πελατων τους.
    Υπαρχει καποια εγκυκλιος που να αναφερει οτι αυτες οι επαγγελματικες ομαδες πρεπει να καθαριζουν και να απολυμαινουν (υπαρχουν σκευασματα εγκεκριμενων απο τον ΕΟΦ) τις επαγγελματικες τους στολες σε καποιον επαγγελματια στεγνοκαθαριστη;
    Κι αν ναι που πρεπει να ψαξω για να την βρω;

  51. Καλησπέρα

    πρόκειται για πολύ εξειδικευμένο ερώτημα που δεν απαντάται από Υγειονομική Υπηρεσία αλλά πιθανά από την επιθεώρηση εργασίας. Αν θέλετε την προσωπική μου άποψη φυσικά και οι στολές αυτές επιβαρύνονται κατά τη χρήση και επομένως πρέπει να απολυμαίνονται και πιθανά να αντικαθίσταται όταν ο καθαρισμός τους τους δεν είναι εφικτός λόγω φθοράς αλλά δεν γνωρίζω κάποιο νόμο ή εγκύκλιο που να το επιβάλει. Αυτό που πρέπει να δείτε είναι Τήρηση κανόνων υγιεινής και εφαρμογή σχετικής νομοθεσίας Π.Δ. 306/80, Π.Δ. 203/98, Π.Δ. 185/95 αν αναφέρουν κάτι σχετικό.

  52. Ο/Η Giorgos Siras λέει:

    Σας ευχαριστω πολυ, θα κοιταξω στα Π.Δ που μου προτεινατε.

  53. Ο/Η Periklis Kavala λέει:

    Καλημέρα.
    Πώς υπολογίζω τον αριθμό καθήμενων σε ένα κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος;
    Ισχύει ότι μέχρι 50 τ.μ. διαιρώ με το 1 για να βρω τους καθήμενους, για 50-70 τ.μ. υπολογίζω 50 καθήμενους και 70 και άνω διαιρώ με το 1.4;

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s